Tag Archives: Songfestival

Oudnoords Songfestival

Terwijl ik zwoeg op de voorbereiding voor een examen Eldre språk og språkstruktur, is vanavond het Eurovisie Songfestival.

Ik dacht, ik combineer die twee, dacht ik. Dus ik herdicht voor de grap een paar fragmenten van liedjes in het Oud-Noords. Dat wil zeggen de taal (talen) die in het noorden werd gesproken van ca. 700 tot 1350. Scandinavisch van rond duizend jaar geleden.

Ik streef bovendien naar een hertaling die ook een klein bitje loopt. Poëtisch is. Dat valt natuurlijk niet mee. Alleen al omdat mijn woordenboek maar één kant op gaat, van norrønt naar Noors. En ook omdat lang niet alle liedjes zo poëtisch zijn in het origineel, om het maar zacht uit te drukken.

In elk geval, hier komt de eerste. Onze hele goede vaderlandse inzending, die naar ik hoop en vertrouw hoog gaat eindigen.

Himinn er svartr ok blár
Ek Ϸykkir á Ϸér
Eptir storminn hér í ró

Kijk ook eens naar deze hertaling in het Nederlands van het hele lied door Dolly Bellefleur.

Meer volgt!

De Noorse Carl Espen bevindt zich nog niet in de stilte na de storm. Nee, hij is nog midden in een storm. Wel een stille storm. Het is verleidelijk om “silent” te vertalen met “stille”, en dat ga ik ook gewoon lekker doen. Al vermeldt het Bokmålsordboka dat “stille” uit het Nederduits komt. Zoals trouwens heul veel tegenwoordige Noorse woorden. Dan vermoed ik dat het pas in de Hanzeatentijd in de taal is gekomen, dus niet bestond in de Oudnoordse tijd. Er moet natuurlijk een ander woord voor “stil” of “zwijgend”zijn, maar dat vind ik zo snel niet. En trouwens ook niet voor “ik hoop”, dus daar heb ik maar moeilijk gedaan met “ik zou willen”. Je moet wat.

Ok stille stormviðri er í mér
Finna heim ek vil
Ek vildi nǫkkur kann mik finna
Og segja ek heyrir til

Ook maar even brutaalweg “someone” vertaald met de vrouwelijke vorm nǫkkur.

Tick-tock zet een nieuw record in domme teksten. Hier besteed ik niet al te veel moeite aan.

Tikk-tokk
Heyrir Ϸú mik Ϸér tikk-tokk

Aanvulling 11 mei.
Apropos, het geluid van verliefde hartjes. The Netherlands konden er ooit ook wat van. Teach In won in 1975 met Ding a Dong.
Hier is, na wat zoeken, de Nederlandse versie, Ding dingedong.

… hjarta litilt kallaði “ding dinge-dong”

I want you to stay!


Hij zit er weer op, de nationale feestdag. Met toespraken, optochten in het hele land, in Oslo een zwaaiende koningsfamilie op het balkon, kinderspelletjes en veel ijs. Ook hier in Bardu. We moeten goed zorgen voor onze democratie, zei de burgemeester, zeker na de gebeurtenissen van 22 juli die een aanval op onze waarden waren. En we moeten nieuwkomers toelaten, zei hij ook, met een duidelijke verwijzing naar de Yafet-zaak. Samen met zes oud-burgemeesters van Bardu probeert hij ervoor te zorgen dat de Ethiopische Yafet en zijn moeder mogen blijven.
Yafet was net als alle kinderen netjes gekleed, met een guitige zwarte pet, en rende ogenschijnlijk onbekommerd op straat.
Nu is het bijna tijd voor de volgende nationale happening. Zanger Tooji maakt volgens mij een goede kans in Bakoe met Stay.
Tooji Keshtar komt oorspronkelijk uit Iran. Noorwegens Perzische prins danst (Engels), juicht de website van de Eurovision Song Contest dan ook.
Hij heeft het niet altijd makkelijk gehad. Op zijn eerste school werd hij erg gepest met zijn Iraanse achtergrond. Niet alleen door kinderen, ook door leraren, vertelt hij in interviews.
Hij was eerder model en presentator bij de Noorse MTV.
Tooji heeft een opleiding tot jeugdhulpverlener en werkt in de kinderbescherming. Eerder werkte hij met jonge asielzoekers en hij was geschokt over de omstandigheden waaronder die moeten leven. En trouwens ook over hoe weinig sommige hulpverleners doen. Hij hoopt een stem te geven aan degenen die meestal niet gehoord worden.

Ándagassii


Met dit lied kwam Ann-Mari Andersen uit Kautokeino in 2008 tot de landelijke finale van het songfestival. Het werd echter Maria Haukaas Storeng die dat jaar Noorwegen mocht vertegenwoordigen met Hold On Be Strong.
Ándagassii betekent “Vergeef mij” in het Noord-Samisch.
In 2011 bracht Andersen het album Hosianna! uit, een verzameling bekende psalmen in het Noord-Samisch.

Voi voi, why why?

Het is 29 maart 1960 en Noorwegen doet voor het eerst mee aan het Eurovisie Songfestival. Nora Brockstedt zingt over een Samenmeisje dat onderaan een berg zingt naar haar geliefde. Over hoezeer ze zich verheugt op de zaterdag, als hij naar beneden komt en ze weer samen zijn. Onschuldig, toch?

Het liedje zit in de film Min mors hemmelighet/ Suddenly Sámi van Ellen Astri Lundby. De regisseuse vertelt hoe ze opgroeit in Oslo in de jaren zestig, zonder te vermoeden dat haar moeder Samisch is. Op de tv ‘Voi voi’ met beelden van Samen in koftes en met rendieren. Zeker beperkt, maar als ik me goed herinner niet neerbuigend.

Hier hebben we Nora Brockstedt weer, nu met de Deep River Boys. Dit filmpje komt voor in de tentoonstelling ‘Sápmi- becoming a nation’ in het Tromsø museum. Het staat in dezelfde vitrine als een blik ‘Joika’, griezelig spul met rendiervlees, als voorbeeld van hoe Samen in die tijd werden neergezet als exotisch volkje waar je lekker om kon lachen. (‘Joika’ is trouwens nog steeds te koop in de supermarkt).

Ik ben niet opgegroeid in Noorwegen en al helemaal niet in die tijd, blijkt maar weer, ik snap hier veel niet aan.
Een Lappencliché en een negercliché in een klap, bewust, onbewust, verwijst het nog naar iets anders? Begrijpen ze zelf wat ze zingen? Waarom vinden zoveel mensen op YouTube dit ‘genial’?
Maar vooral dit: die petten lijken op de petten van de Karesuando- en Ofoten-Sør-Troms-mannenkofte. Die zijn misschien vreselijk grappig, hahahaaa die pluimen, maar niemand kent ze. Dacht ik tenminste.
Als het zo is dat ze hier een paar grappige Lappen willen neerzetten, waarom dan niet de veel beroemdere sterrenmutsen gebruikt?

Over die muts, ‘fjellfinnhue’, is ook een film gemaakt. Maar dat is een ander verhaal dat een andere keer maar eens verteld moet worden.

MGP- Met Grote Poeha

Ze lusten er wel pap van. Het Eurovisie Songfestival, hier Melodi Grand Prix genoemd (MGP). Elk jaar valt er weken-, nee maandenlang niet aan te ontkomen. De voorrondes, de landelijke finale, het liedje, de verhalen, de jeugd, de liefdes, de ruzies. Elders in de wereld gebeurt er toch al bijna nooit wat als je het nieuws moet geloven. Maar zo in mei zal de aarde echt alleen nog maar om de MGP draaien.

Deze keer wordt het vast nog ietsje erger. Want vorig jaar won die knappe Noorse jongen met die viool. Daarom mogen ‘wij’ het dit jaar organiseren. De halve finales zijn 25 en 27 mei, voordat op 29 mei echt het dak er af gaat in de Telenor Arena in Bærum, vlakbij Oslo.

Het MGP-circus kost de omroep NRK 200 miljoen kronen en daarom hebben wij provinciaaltjes de hele zomer lang bijna geen nieuws. Dus geniet er maar van.

Volgens mij heeft geen ander land zo veel MGP hoogte- en dieptepunten meegemaakt. Tien keer als laatste geëindigd en vier keer nul punten gehaald, dat heeft niemand Norge nog nagedaan.

Maar ook het succes is ongekend. Toen Alexander Rybak met ‘Fairytale’ vorig jaar won (de derde keer voor Noorwegen, na het heerlijke jaren-tachtig-nummer ‘La det swinge’ van de Bobbysocks uit 1985 en ‘Nocturne’ van Secret Garden in 1995) vestigde hij in een klap drie records.
Hij won met 387 punten het hoogste aantal punten ooit, kreeg de meeste douze points ooit en de afstand tot de tweede plaats was met 169 punten nog nooit groter geweest.
Deze informatie heb ik van Wikipedia over de Noorse MGP.

Maar ga dit jaar maar weer even even koffie zetten onder Noorwegens bijdrage. Operazanger Didrik Solli Tangen met het bombastische ‘My Heart is Yours’ maakt weinig kans om te winnen, schat ik zo. Hè, wat jammer nou! 😉

Sámiid Ædnan

Noorwegen mag dus het volgende Eurovisie Songfestival organiseren. Het bekvechten over een locatie is al in volle gang. Tromsø, afgewezen voor de Olympische Winterspelen, ziet een nieuwe kans. De eerste stemmen die dan echt een Samische bijdrage willen zijn al gehoord.
Ondertussen een stukje geschiedenis: Noorwegens bijdrage in Den Haag in 1980.

Sterke teksten:
‘Joik is sterker nog dan kruit
Want een joik die gaat nooit uit.’
Dit was middenin het Altaconflict. Nog voor Mari Boine beroemd werd en voor Áillohaš’ bijdrage op de Olympische Winterspelen in Lillehammer.
Niet meer denkbaar dat dit lied er ooit niet was. Ook al omdat de joik al jaren onbetwist op nummer 1 staat op weg van de kroeg naar huis.

Starwalker

Fairytale, Fairytale, Fairytale, overal, en terecht.
Maar er is meer. In juli is ‘oervolkfestival’ Riddu Riddu (Samisch/Noors) in Kåfjord in Noord-Troms.
Het wordt elk jaar groter en belangrijker. Nu erkent de Noorse staat het ook als ‘knooppuntfestival’. Dit jaar komt Buffy.

Surprisingly obvious

Om nog even in de sfeer van Bevrijdingsdag te blijven, en omdat niet alles een sprookje is.
Fairytale, jaaah, is favoriet in Moskou. We weten het. Daarom doen we nou lekker een oudje.
“You were my wing out of my dangerous proud mistakes”.
Ik heb ook niks tegen Rybak, maar soms heb je iets te vaak gehoord gewoon.
(Update 13 mei: domme spelfout verbeterd. Beter laat dan nooit.)