Tag Archives: Samisch

Bonki

Karen is een jonge studente verpleegkunde of verzorging. Ze gaat stage lopen in een verpleeghuis op Lyngseidet en krijgt daar meteen goed contact met bewoner Nils. Volgens het hoofd van de afdeling is Nils zowel stom, doof als achterlijk, en dat zegt ze ook gewoon waar hij bij is. Maar als Karen Samisch praat reageert hij wel degelijk. Nils wil dat Karen naar “de Reus van Bonki” zoekt, voor het te laat is. En Karen gaat op pad.

Het was Hans Hegeman die me door zijn blogpost over Bonki attendeerde op deze film. Daar vind je ook veel informatie. Hij verwijst ook naar de legende van Bonki op de website Bivrost. De film is gebaseerd op een legende die speelt in het gebied van Lyngen. Bonki was een Samische jager die leefde op een klein eilandje in de Lyngenfjord, in de tijd van de, vaak gewelddadige, kerstening van de Samen. Ook op hem werd geweld uitgeoefend, maar hij stond erop zijn voorchristelijke geloof en rituelen te behouden. Toen hij zijn einde voelde naderen, doodde hij een beer, die hij naar het eilandje vervoerde en neerlegde in een grafkamer onder een grote klip. Later voegde hij zichzelf bij de resten van de beer. In 1961 werd op deze plaats daadwerkelijk een graf met beren- en mensenbeenderen gevonden.

De legende laat mij met veel vragen zitten, net als de film. Want vindt Karen Bonki, en wat betekent dat eigenlijk voor Nils?

Filmposter van Bonki. Productie: Julev Film.

Filmposter van Bonki. Productie: Julev Film.

Een sfeervolle film, die in net 19 minuten een lang verhaal vertelt. Het regiedebuut van Siljá Somby, van wie we dus nog meer kunnen verwachten. Productie is in handen van Julev Film, dat sinds 2012 Samische films produceert. De nadruk is daarbij op Lule-Samisch (maar Bonki speelt in Noord-Samisch gebied). Het bedrijf wil op deze manier de bedreigde Lule-Samische cultuur en taal stimuleren. Het werkt op dit moment vooral met producties voor Samische jongerentv. Julevfilm komt half januari naar het Tromsø Internationale Film Festival, weliswaar niet met Bonki maar wel met zeven andere interessante films. Dan probeer ik van de partij te zijn.

Een puntje van kritiek vind ik wel dat het afdelingshoofd en de andere collega’s erg hard en anti-Samisch worden neergezet. Belachelijk vindt het afdelingshoofd het dat Karen contact zoekt met zo’n rare bewoner, en dan nog wel in het Samisch! Later zit Karen moederziel alleen in de kantine haar bordje sla te eten, terwijl op de achtergrond de rest van de collega’s vrolijk babbelt. Dit is erg karikaturaal, in elk geval in 2014. Tegelijk is het waar dat er ook nu in het algemeen nog veel te weinig aandacht is voor de achtergrond van Samische patiënten bij zorgverleners. Het wordt niet genoeg opgevangen als patiënten met Samisch als moedertaal met het voortschrijden van dementie de Noorse taal verliezen, maar nog wel reageren op hun eerste taal. Dat thema, een moeder die plotseling in het Samisch mee gaat zingen, zie je ook in de film Min mors hemmelighet/ Suddenly Sámi van Ellen-Astri Lundby.

Bonki is voorlopig alleen op filmfestivals te zien. In januari bijvoorbeeld op het Nordic Lights Festival in Seattle. Maar als je contact opneemt met producer Odd Levi Paulsen via de website van Julev Film dan krijg je misschien wel een link met een wachtwoord.

Hjerterått- vete en vriendschap op de vidda

Vandaag startte de serie “Hjerterått”. Gekeken met het hele gezin, de zaterdagse pannenkoeken op een bordje op schoot. Maar ik vergat ze bijna op te eten, zo spannend is deze jeugdserie, waarvan je de titel zou kunnen vertalen als “hartverscheurend”.

Het tienermeisje Anneli heeft het erg naar haar zin in Oslo. Dan moet haar vader op stel en sprong de overleden dierenarts in Kautokeino vervangen en verhuist het gezin naar de binnenlanden van Finnmark. Anneli heeft natuurlijk helemaal geen zin om in zo’n godverlaten oord tussen de Samen te gaan wonen. Maar ze heeft weinig tijd om er over na te denken. Voor ze weet wat er gebeurt zit ze tot over haar oren in de conflicten in haar nieuwe woonplaats.

Conflicten tussen mensen die de weinige wolven in dit land willen beschermen en rendierhouders die wolven het liefste dood zien, omdat wolven veel rendieren zouden doodbijten.
Een conflict tussen Anneli en haar vader de veearts. Conflicten tussen families, en conflicten tussen kinderen. God, wat kunnen die Samenmeisjes geraffineerd pesten.

De nieuwe buurvrouw van Anneli wordt gearresteerd. De politie denkt dat ze zelf haar rendieren doodt, terwijl ze het doet lijken of een wolf dat heeft gedaan, in een poging schadevergoeding op te strijken. Wij als kijkers vermoeden al snel dat juist iemand anders de buurvrouw zwart probeert te maken. Wie en waarom, dat weten we nog niet. Maar het wordt superspannend, terwijl we waarschijnlijk ook wel op een portie romantiek met buurjongen Issat kunnen rekenen. En ik sluit niet uit dat er nog ergens een sjamaan gaat opduiken.

Tussen al die actie door zien we prachtige beelden van de winterse vlakten. En mijn grote held Niko Valkeapää is de muziekleraar op school! En de makers zien kans om op een pedagogische manier er toch flink wat informatie over Samen in te proppen.

Een brug slaan tussen de Samische en de Noorse cultuur is ook een uitdrukkelijk doel van de serie. Het slaan van zo’n brug is broodnodig. De vrouwelijke hoofdpersoon, die uit Fredrikstad in Zuid-Noorwegen komt, zegt dat ze eerst niets anders van Samen wist dan dat ze Samisch spreken en iets met rendieren doen. Dat geldt waarschijnlijk voor heel veel kinderen, jongeren en ook volwassenen in Noorwegen. Tegelijkertijd zijn er hier in het noorden veel spanningen en irritaties tussen Samen en Noren – Samen en Noren, beter kan ik het even niet zeggen, maar eigenlijk klinkt zo’n onderscheid heel raar – zijn we eigenlijk niet allemaal Noordkalotbewoners?- Er wordt gegnuifd over Samen die altijd maar schadevergoeding voor van alles en nog wat zouden willen. En er laaide een geweldige haat op toen er sprake van leek dat het voor Samen in Tromsø iets makkelijker zou worden om hun taal te leren.
De serie is voor kinderen van 7 jaar en ouder, volgens de omroep NRK. Volgens de facebookpagina van de serie is hij voor kinderen van 9 tot 12 jaar. Dat lijkt mij een juistere aanduiding. Voor onze zevenjarige was het allemaal veel te eng en te snel.

Regisseurs zijn Grethe Bøe-Waal en Nils Gaup – die laatste van de bekende films over het Kautokeino-opprøret (2008) en Veiviseren (1987). En de vader van Anneli wordt gespeeld door de eveneens gevierde Mikkel Gaup, die ooit de hoofdrol speelde in Veiviseren.

Serie via Internet bekijken. Tot een maand lang na uitzending van de aflevering. Alleen mogelijk voor wie in Noorwegen woont.

Promotiefilmpje van Hjerterått voor de pers

“Nederlandse marinesoldaat demonstreert!” -Wintertocht (2)

– Het leek me gezellig. En ik kon me ook wel vinden in dat doel. In die volgorde, dat geef ik meteen toe.

Ab Zijp en Conny van Wieringen op wintertocht (1)

De jonge Ab Zijp in de zomer van 1979 was een man van paradoxen. Overtuigd PSP-er, en in dienstplicht bij de marine. Ook met de hoop om op die manier in Noorwegen terecht te komen. Volgens hem vonden ze het bij de marine helemaal geen probleem om een pacifist in hun midden te hebben. Waar het om ging was dat je er was voor elkaar, en verder had iedereen wel wat raars.

Tijdens zijn verlof ging hij liften naar de Noordkaap. Op een gegeven moment, al flink noordelijk,
– kwam ik in een auto terecht met allemaal hippie-achtige figuren. Wij gaan naar Alta, zeiden ze. Nou, ik vond hen wel leuk gezelschap.

Het waren de allereerste dagen van het kamp tegen de stuwdam in de Alta-Kautokeinorivier. Iets wat later ver buiten de grenzen van Noorwegen bekend zou worden, met politie-acties, een hongerstaking voor het parlementsgebouw. Het was ook een keerpunt in de Samische geschiedenis. Maar dat wist toen nog niemand, in dit prille begin, toen het kamp werd opgebouwd. En zeker Ab niet.

– Het stikte van de muggen. Ik werd helemaal opgevreten. Het ontging me wat er precies gebeurde. We gingen trucks tegenhouden, maar die trucks waren toen al weer weg. De volgende pers kwam de pers aanzetten.

Het journaille vond deze eerste buitenlander in het kamp, iemand van buiten Scandinavie, heel interessant. Drie kranten interviewden hem.

– Naief als ik was had ik mijn marinepetje op. De links-radicale krant had een kop als “Nederlandse marinesoldaat demonstreert in Alta”.

En een foto waarbij hij een soort van quasi-diepzinnig naar beneden kijkt vanonder zijn marinepetje. Ab was toen helemaal niet blij met het artikel, maar kan er nu wel om lachen.

– En nu komt het mystieke deel, gaat Ab verder.

(wordt vervolgd)

Samen in beweging in Bjerkvik

Billen kletsen op de Samische nationale dag.
Gisteren was het de Samische nationale dag. Ik was bij een groot evenement voor kinderen en jongeren in Bjerkvik- Ráhka. Voorstellingen, toespraken, zang en dans. De Samenschool in Troms zong een “hoofd-schouders-knie-en-teen”-achtig kinderlied en nodigde alle kinderen in de zaal uit om mee te doen. Steeds sneller zingen en de betreffende lichaamsdelen aanraken. Iets wat ze met veel plezier deden.

Čalbmi, čalbmi, njunni, njálbmi
Bealjji, bealjji, vuovttat
Oalggit, gieđat, čoavji, báhta
buolvvat, juolgi, juolgi

Achterwerk in de klas

Schijtzatte Samen protesteren in Tromsø

– Lieve, lieve Tromsø. Lieve jullie allemaal met meningen over Samen en Samische zaken zonder de kennis die julllie nodig hebben om iets zo bastant te beweren als jullie doen. Jullie moeten een ding weten: ik ben jullie schijtzat. Ik ben het schijtzat om constant op weerstand te stuiten vanwege mijn achtergrond. Ik ben het schijtzak om de hele tijd mijn cultuur te moeten verdedigen, de maatregelen te moeten verdedigen die worden ingezet om een bedreigde taal te redden en ik ben het schijtzat te discussiëren met mensen die er alleen op uit zijn hun vooroordelen bevestigd te zien en niet om hun kennishorizon te verbreden. Ik ben het doodgewoon schijtzat.

Zo begint de eerste blogpost van Lill Tove Veimæl. De 32-jarige psychologiestudente komt oorspronkelijk uit Karasjok, maar woont vanwege haar studie in Tromsø. Met plezier, maar de laatste tijd niet meer.

Het gaat er al een tijd hard aan toe in lezersdebatten in de papieren versies en websites van kranten. Samen worden uitgescholden voor van alles en nog wat in -vaak anonieme- lezersreacties. Deze “samehets” is sinds een half jaar nog erger. De discussie rond Tromsø’s eventuele deelname aan het zogeheten “beschermingsgebied voor Samische talen” munt nou niet echt uit in zakelijkheid. Zoals NRK Sápmi het uitdrukt: het Samische wordt gekoppeld aan zowel Hitler, geslachtsorganen als het meest vies ruikende lichaamsdeel.

Negen Noorse gemeenten zijn nu lid van dit beschermingsgebied (Forvaltningsområde. als iemand soms een betere vertaling weet?). Tromsø zou als het doorgaat de eerste stad zijn. In zo’n beschermingsgebied zijn Samisch en Noors gelijkwaardige talen. De lokale overheden verplichten zich tot maatregelen om het bedreigde Samisch te behouden en te laten groeien. Er zijn vaak taalcentra die cursussen aanbieden en de overheid is verplicht te communiceren in het Samisch met burgers die dat willen. Dat kost veel, maar de kosten worden (in elk geval gedeeltelijk) vergoed door subsidies van de staat en van het Sameting.

De vorige gemeenteraad in Tromsø, met de Arbeiderpartiet aan de leiding, besloot in juni dat Tromsø een deel wil worden van het Samische beschermingsgebied. Maar na de verkiezingen in de herfst kwam een coalitie van de partijen Rechts, Links en Vooruitgangspartij aan de macht. Een van de eerste dingen die ze deden was zeggen dat ze de sollicitatie naar deelname in het beschermingsgebied zouden terugtrekken.

En opnieuw is de Samenhaat opgelaaid in Tromsø. Darmen worden geleegd in lezerseacties. De Samenvereniging in de stad kreeg een ‘mooie’ tekening in de brievenbus. Een tekening van een Samische vlag met een hakenkruis er in en een Hitler erbij. Afzender anoniem.

Blogger Lill Tove schrijft:
– De stad waar ik zo van hou is niet meer dezelfde.
Ware het niet dat ze nog een paar jaar moet studeren, dan zou ze serieus overwegen te verhuizen vanwege alle haat. Er is een verzadigingspunt bereikt, zegt ze.

Morgen is er een demonstratie. Mensen gaan de straat op, gekleed in binnenstebuiten gekeerde koftes en andere kleren. Het binnenstebuiten dragen van je kofte is een traditioneel Samische manier om te protesteren. Zo hopen ze voor elkaar te krijgen dat de sollicitatie niet wordt teruggetrokken. De demonstratie is een  initiatief van kunstenaar Max Maché. Draagt kofte binnenstebuiten uit protest (Noors)

De geprofileerde rechtswetenschapper Ánde Somby doet het al een paar dagen:
Draagt alle kleren binnenstebuiten (Noors).
Somby zegt dat deze kwestie de Altazaak van Tromsø kan worden. En dat wordt het vast als de hackaanval waar hij toe opriep een feit wordt. Zeker is dat deze zaak de gemoederen van Samen en niet-Samen ver buiten de stad bezighoudt.


Hoe Stállu verdween uit Kvalsund

-Voor de oorlog was de Samische tijd, vertelde Marion Palmer. Een paar oudere mensen die ze interviewde voor haar boek Bare kirka sto igjen, vertelden over de Juovllastállu, een soort Samische kersttrol. Vervolgens zeiden ze snel: Maar zullen we nu maar hebben over de evacuatie?

“Ik denk dat ik dit kan zeggen: was de evacuatie er niet geweest, dan had ik misschien even goed Samisch als Noors gesproken. Ik begreep immers veel Samisch toen ik nog een jongen was. Nou begrijp ik niks meer.”
Dat zei Jan Israelsen, geboren in 1931, tegen Marion Palmer.

Marion Palmer leest voor. Foto: Karin Swart-Donders.

De oorlog betekende de doodssteek voor de Samische cultuur in Kvalsund, net als in veel andere kleine kustgemeenschappen. Toen de eerste vluchtelingen terugkeerden in de zomer van 1945, stond er letterlijk bijna geen gebouw meer overeind. En de wederopbouw gebeurde op Noorse premissen. En daarin was weinig tot geen plaats voor de Samische geschiedenis.

Geschiedkundige Ivar Bjørklund zegt het zo in zijn nawoord:

– Kvalsund ging de oorlog in als een arm Samisch buitengewest (met Kvænske en Noorse inslagen) zonder wegverbinding of stroom of andere maatschappelijke verworvenheden. Tien jaar later ontmoeten we een pulserende maatschappij waar het Samische tot het verleden behoort en waar Engelse Quakers, Zuid-Noorse leraren en timmermannen, Duitse werkgevangenen en niet in het minst een Noorse wederopbouwbureaucratie een hele nieuwe werkelijkheid hebben geschapen- zowel materieel als mentaal. En door de voortdurende uitspraken van individuen begrijpen we zowel welke prijs ze hebben betaald als hoe ze hun nieuwe wereld het hoofd konden bieden.

De vernoorsing was al voor de eeuwwisseling op gang. Niettemin rekende volgens Bjørklund in 1944 het merendeel zich nog Samisch of Kvænsk van de ongeveer 70.000 mensen die toen leefden in Noord-Troms en Finnmark. (Op andere plaatsen heb ik gelezen over 60.000 inwoners) De meesten leefden van wat de zee en het strand boden, vaak gecombineerd met landbouw of veeteelt op zeer kleine schaal.

De wederopbouw werd geregisseerd vanuit het zuiden. Het was een gigantisch project en heel erg Noors, met een gelijkheidsideaal en veel formulieren om in te vullen. Er werd geen rekening gehouden met de culturele diversiteit in het noorden, iedereen kreeg gelijke huizen en gelijke stallen met plaats voor drie beesten.
Meegaan met de Noorse maatschappij was voor de arme bevolking van Finnmark een manier om deel te nemen aan de vooruitgang, misschien de enige manier.

-På dette viset ble det klart for hele befolkningen i de brente områdene at ferdigheter i norsk språk og kultur var en absolutt forutsetning for å kunne delta i den utviklingen som nå sto for døra- både i landsdelen og landet for øvrig. Søringenes undring over de haleløse flyktningene var et tilbakelagt kapittel, heretter var framtida norsk. (Bjørklund in het nawoord van Marion Palmer, 2010).

Nansen kon niet zonder Samen

– Nu we het Nansen- en Amundsen-jubileum vieren, is het belangrijk dat ook degenen die deelnamen aan de Nansens en Amundsens expedities naar voren worden gehaald. Dat zegt Ann Kristin Balto, communicatieconsulent bij het Noorse Poolinstistuut in Tromsø tegen NRK Sápmi: Eerde over-overgrootvaders expeditieleider.
Balto’s eigen over-overgrootvader Ole Ravna was een van de twee Samen die deelnamen aan Nansens Groenlandexpeditie. De betekenis van de Samen was groot, maar dat is weinig bekend. Zelfs in hun eigen plaats Karasjok. Balto denkt dat het te maken heeft met de beruchte Jantewet- je zult niet denken dat je wat bent, etc.- en dat heldenverering niet zo gebruikelijk is onder Samen.
Voor wie het niet mee heeft gekregen: het is Nansen-Amundsen-jaar in Noorwegen. Dit jaar is het 150 jaar geleden sinds Fridtjof Nansen werd geboren (op 10 oktober) en 100 jaar geleden dat Roald Amundsen en zijn ploeg als eersten op de Zuidpool aankwamen (op 14 december).
Meer informatie over het Nansen-Amundsen-jaar (Noors).
Meer over Ole Nilsen Ravna (Noors).
Meer over Samuel Balto (Engels).
In 1925 was sledehond Balto een van de sledehonden die difteriemedicijnen vervoerde in het laatste traject van Anchorage naar Nome in Alaska. Hij was vernoemd naar Samuel Balto. In tegenstelling tot Samuel schijnt de hond meer eer te hebben gekregen dan hem eigenlijk toekwam, bijvoorbeeld in de beroemde tekenfilm.

Meer over sledehond Balto (Nederlands).

Iets nieuws onder de zon?

Jammer jammer jammer. Het geweldige Riddu Riđđu-festival is begonnen en ik ben er niet bij. Het is de twintigste editie van dit oervolksfestival, dat binnen en buiten Noorwegen steeds beroemder wordt. Ooit begonnen als klein en kneuterig, nu elk jaar professioneler.
Onder de artiesten dit jaar zijn Chime Arkhang, Timbuktu, Sofia Jannok en natuurlijk Rolffa.
Er is werkelijk geen festival in Noord-Noorwegen waar Rolffa niet optreedt.

Dit jaar is het tien jaar geleden dat kunstenaar Nils-Aslak Valkeapää overleed. Ook dat wordt herdacht op Riddu Riđđu. Kom ik hopelijk later op terug.

Een troost is er voor journalisten met een gebroken hart. Want volgende week is het Márkomeannu-festival in Evenes. Ook dat heeft een spannend programma, met onder anderen Niillas Holmberg & Roope Mäenpää, Sofia Jannok en- Rolffa!

Maar niet alleen Jannok en Rolffa gaan in de recirculatie. Dat gaan ook de t-shirts van eerdere festivals.
Festivalchef Runar Myrnes Balto in zijn nieuwe ouwe plunje. Foto: Marte Rognerud.
Festivalchef Runar Myrnes Balto in zijn nieuwe ouwe plunje. Foto: Marte Rognerud.

De Samische ontwerpster Ann-Sofie Jonsson ontwierp het logo. Organisatie Freddy zorgde voor het praktische werk. Het resultaat is oude t-shirts met een nieuw uiterlijk. Márkomeannu-bezoekers kunnen een festival-t-shirt krijgen tegen inlevering van drie oude t-shirts. Márkomeannu wil op deze manier laten zien dat recirculeren cool is. De opbrengst gaat naar het Noorse Støttekomite Vest-Sahara.

Festivalleider Rune Myrnes Balto juicht in het persbericht dat ze op deze manier een aantal belangrijke zaken tegelijk op de agenda zetten. Mooi is ook dat het zo lekker opruimt in kasten en kelders. Zo wordt een gekneusd hartje weer wat vrolijker.

Ontvoerd door de Oskoreien?

De belevenissen van de ontvoerde bedelaarster (of is het toch bedelares?) worden niet geduid in de vertelling. Het wordt verteld op een manier alsof niemand begrijpt wat er is gebeurd. Åsgårdsreien
Åsgårdsreien, Peter Nicolai Arbo, via Wikimedia Commons.

Maar de luisteraars hadden misschien wel hun vermoedens? In de tijd rond kerst was het belangrijk om voorzichtig te zijn, want allerlei bovenaardse krachten waren dan actief. De bedelaarster sloeg duidelijk alle voorzorgsmaatregelen in de wind, becommentarieert Brita Pollan.
Zo had je de julestállu. Wie de kerstvrede niet respecteerde, bijvoorbeeld door te skiën of te paard brandhout te halen, kon rekenen op een genadeloze afstraffing. Men ruimde de boel buitenshuis op om geen problemen te krijgen als Stállu voorbijkwam met zijn gevolg van muizen en ratten, de museraide.
Ook voor een ander gezelschap is het oppassen: Oskorei/ Åsgårdsreien (Noors). Deze Wilde Jacht (Nederlands) van rusteloze zielen maakte in de donkere tijd hemel en aarde onveilig. Levenden konden worden meegesleurd. Misschien gebeurde dat met onze bedelaarster. Ze lijkt in elk geval betoverd (maktstjålet) door contact met wezens uit een andere wereld, schrijft Pollan. In deze toestand (Samisch: ráimmahallan) kan iemand gek overkomen, is buiten zichzelf en slaapt veel.

Het Nederlandse Wikipedia-artikel over de Wilde Jacht legt verbanden tussen de Oskoreien en Sinterklaas op zijn peerd en de kerstman met zijn arreslee.

Is het Noorse woord voor kerst een leenwoord uit het Samisch? (Noors) .

Bedelaarster ontvoerd- Samische vertelling

“Een oude Samische bedelaarster trok op de dag voor kerst van boerderij naar boerderij. Ze had een boot waar ze mee roeide. Ze kwam bij boerderijen van Samen en bedelde om vlees, rendiermelk en nog meer dingen die Samen gewoonlijk hebben. Het was al laat op kerstavond en ze kreeg kaas, vlees en andere dingen die bij kerst horen. En alles wat ze kreeg stopte ze in haar plunjezak.
Het was al avond en het daglicht was bijna verdwenen toen ze wegging van de boerderij van de Samen. Ze ging naar de zee waar haar boot lag. Maar toen ze het strand op kwam, zag ze een rode koe en ze hoorde een stem uit het donker, die zo klonk: ‘Ga, ga! Ga niet, ga niet!’ ”

De vrouw raakt buiten zichzelf van angst. De volgende dag, eerste kerstdag, wordt ze dertig kilometer uit de buurt van haar boot gevonden. Mensen verzorgen haar en na wat misverstanden komt ze terug bij haar familie.

“Toen ze thuis was gekomen, vertelde ze haar familieleden over de koe, dat die rood was, en over de stem die haar bevolen had te gaan en te gaan en die haar vervolgens verbood te gaan en te gaan, en over de vaart waarmee ze had gevaren in de nevel tussen hemel en aarde en over bergen en dalen.
Zo was ze daar gekomen en meer dan dat wist ze niet te vertellen.”

Dit verhaal vertelde Ole Jonsen uit Ibestad in 1883 aan de bekende Samische taal- en cultuuronderzoeker Justus Qvigstad. Hij nam het op in zijn verzameling ‘Samiske beretninger’ (Samische vertellingen).

Een raadselachtig verhaal. Het commentaar van Brita Pollan helpt. Je moet oppassen voor de Oskoreien. Morgen meer!

Samiske beretninger, i utvalg fra J. K. Qvigstads Samiske eventyr og sagn I-IV, 1927-1929. Innledning, kommentarer og språklig bearbeidelse ved Brita Pollan. Aschehoug, 1997.