Tag Archives: Bonki

Bonki

Karen is een jonge studente verpleegkunde of verzorging. Ze gaat stage lopen in een verpleeghuis op Lyngseidet en krijgt daar meteen goed contact met bewoner Nils. Volgens het hoofd van de afdeling is Nils zowel stom, doof als achterlijk, en dat zegt ze ook gewoon waar hij bij is. Maar als Karen Samisch praat reageert hij wel degelijk. Nils wil dat Karen naar “de Reus van Bonki” zoekt, voor het te laat is. En Karen gaat op pad.

Het was Hans Hegeman die me door zijn blogpost over Bonki attendeerde op deze film. Daar vind je ook veel informatie. Hij verwijst ook naar de legende van Bonki op de website Bivrost. De film is gebaseerd op een legende die speelt in het gebied van Lyngen. Bonki was een Samische jager die leefde op een klein eilandje in de Lyngenfjord, in de tijd van de, vaak gewelddadige, kerstening van de Samen. Ook op hem werd geweld uitgeoefend, maar hij stond erop zijn voorchristelijke geloof en rituelen te behouden. Toen hij zijn einde voelde naderen, doodde hij een beer, die hij naar het eilandje vervoerde en neerlegde in een grafkamer onder een grote klip. Later voegde hij zichzelf bij de resten van de beer. In 1961 werd op deze plaats daadwerkelijk een graf met beren- en mensenbeenderen gevonden.

De legende laat mij met veel vragen zitten, net als de film. Want vindt Karen Bonki, en wat betekent dat eigenlijk voor Nils?

Filmposter van Bonki. Productie: Julev Film.

Filmposter van Bonki. Productie: Julev Film.

Een sfeervolle film, die in net 19 minuten een lang verhaal vertelt. Het regiedebuut van Siljá Somby, van wie we dus nog meer kunnen verwachten. Productie is in handen van Julev Film, dat sinds 2012 Samische films produceert. De nadruk is daarbij op Lule-Samisch (maar Bonki speelt in Noord-Samisch gebied). Het bedrijf wil op deze manier de bedreigde Lule-Samische cultuur en taal stimuleren. Het werkt op dit moment vooral met producties voor Samische jongerentv. Julevfilm komt half januari naar het Tromsø Internationale Film Festival, weliswaar niet met Bonki maar wel met zeven andere interessante films. Dan probeer ik van de partij te zijn.

Een puntje van kritiek vind ik wel dat het afdelingshoofd en de andere collega’s erg hard en anti-Samisch worden neergezet. Belachelijk vindt het afdelingshoofd het dat Karen contact zoekt met zo’n rare bewoner, en dan nog wel in het Samisch! Later zit Karen moederziel alleen in de kantine haar bordje sla te eten, terwijl op de achtergrond de rest van de collega’s vrolijk babbelt. Dit is erg karikaturaal, in elk geval in 2014. Tegelijk is het waar dat er ook nu in het algemeen nog veel te weinig aandacht is voor de achtergrond van Samische patiënten bij zorgverleners. Het wordt niet genoeg opgevangen als patiënten met Samisch als moedertaal met het voortschrijden van dementie de Noorse taal verliezen, maar nog wel reageren op hun eerste taal. Dat thema, een moeder die plotseling in het Samisch mee gaat zingen, zie je ook in de film Min mors hemmelighet/ Suddenly Sámi van Ellen-Astri Lundby.

Bonki is voorlopig alleen op filmfestivals te zien. In januari bijvoorbeeld op het Nordic Lights Festival in Seattle. Maar als je contact opneemt met producer Odd Levi Paulsen via de website van Julev Film dan krijg je misschien wel een link met een wachtwoord.