Tag Archives: Bardu

Licht aan het eind van de voetgangerstunnel

IMG_2939

Zien jullie hoe licht het al wordt? Deze foto’s zijn genomen gisteren om exact 12 uur, respect 1 minuut over 12 des middags.

Daar is de Storala in al zijn winterse pracht! Genomen vanaf wat misschien niet de meest schilderachtige locatie in Setermoen is.
(Of juist wel, het is hard zoeken).

IMG_2940

Je zou het misschien niet zeggen als je al die oto’s ziet, maar er zijn heus mensen die het voetgangerstunneltje nemen. Dus onder de lelijkste rotonde van deze planeet doorlopen. Zelfs in storm bij bijna -20 en gladheid. Dagreis is een bikkel! En niet eens brodders, he.

Storm, koud en glad. Maar hee, al best weer licht. Zon is op weg ook naar ons boven de poolcirkel!

IMG_2942

Meer licht aan het eind van de voetgangerstunnel

Toen het dorp georkestreerd werd (2)

Weten jullie nog dat het Noorse Omroeporkest naar Bardu kwam?
De hele sporthal een hele week in beslag nam, zodat niemand kon sporten. Daarentegen moest het hele durp taarten bakken (vooral de traditionele koekjes jonnbrød, tientallen bakkende dames in de sporthal en uiteindelijk veel te veel koekjes.)

Het leger, dat hier toch al stevig vertegenwoordigd is, liet zich ook gewillig vangen in dugnad. Of ving zelf de dugnad. Rondrijden in tanks, etc., etc., indruk maken op een camerateam.
En natuurlijk was ook de onvermijdelijke Polar Zoo weer van de partij met een portie wolvenkussen. Mochten met wolven zingen

Het doel van alles: een concert organiseren waarbij een paar lokale talenten optreden met het grote klassieke orkest.

Vanavond wordt het uitgezonden, een avondvullend programma in de beste zendtijd.

Zucht. Ik word wel eens moe van die dugnaddynamiek, die altijd zo doordesemd met zelfpromotie moet zijn. En misschien ben ik ook wel een beetje geirriteerd omdat ik zelf nergens voor gevraagd ben. En we hebben dus betaald voor zwemlessen die niet zijn gegeven.

Maar we hebben toch veel zin om te kijken vanavond. En heus, het is een prachtig dorp hier met veel goeie mensen en ook muzikale mensen.

Hier een mooie teaser die gemaakt werd voor het Rock& Kor (Rock en Koor)-festival vorig jaar. Mannenkoor Freidig trad op med rockband The Early Midlife Crisis. Ook Violet Road was toen van de partij. Vanavond moeten we het zonder Violet Road doen (die komen tenslotte uit Kåfjord en niet uit Bardu). Maar Freidig en TEMC zijn samen ook erg goed! Video gemaakt door Bent Are Haugland.

Toen het dorp georkestreerd werd

Verhalen over Anders in Seierstad-boek

Åsne Seierstad interviewde families van Utøya-slachtoffers. Onder anderen de broer van Anders uit Bardu komt aan het woord.

Vorige week kwam En av oss (Een van ons) uit. De internationaal bekende Noorse journaliste en schrijfster Åsne Seierstad vertelt in dit dikke boek over de gebeurtenissen op 22 juli 2011 en de tijd erna. Veel aandacht wijdt ze aan de persoonlijkheid van de massamoordenaar. Daarnaast is er veel plaats voor interviews met families van een paar slachtoffers.
Ik hoop dit boek snel te kunnen lezen.

In de lokale krant Nye Troms van vandaag vertelt Stian Kristiansen, de oudere broer van de vermoorde Anders (18), hoe het was om met de schrijfster samen te werken. In het begin was hij sceptisch, onder andere vanwege de rechtszaken als gevolg van een eerder, omstreden boek van Seierstad dat in het Nederlands is vertaald als De boekhandelaar van Kaboel. De betreffende boekhandelaar was gekrenkt door de manier waarop hij en zijn familie werden beschreven.

Maar Stian en zijn ouders gingen toch in op het verzoek en zijn nu heel tevreden met het resultaat.
Stian bezocht de schrijfster een aantal keren in Oslo voor interviews. Seierstad kwam ook op bezoek in Bardu voor het interviewen en observeren van de familie.
Ze vertellen open en eerlijk wie Anders was, wat zijn maatschappelijke betrokkenheid inhield, en hoe heldhaftig hij zich gedroeg toen het schieten begon. Over het verdriet. En de vragen en de bitterheid.
Stian vond de schrijfster oprecht en supergeïnteresseerd. De stukken die over hen gaan ervaart hij als mooi en goed geschreven, eerlijk en met ziel.

Het is ook niet de schrijfster die de eventuele winst van het boek op zal strijken. Die gaat naar de stichting En av oss. Families van slachtoffers mogen hun mening geven over aan welk doel het geld precies besteed zal worden.
Maar: dit geldt wel alleen voor de winst uit de verkoop in Noorwegen, vermeldt Dagbladet in een kritisch artikel. Niet voor de winst uit het buitenland. De rechten zijn al aan een aantal landen verkocht, waaronder Nederland.

Stian hoopt dat er met het boek eindelijk een debat op gang kan komen. Want de familie Kristiansen zit zoals gezegd met bittere gevoelens. Politici van de Arbeiderpartij die in de eerste weken na 22 juli beloofden op bezoek te komen, maar dat vervolgens nooit deden. Een jaar na de gebeurtenissen moesten ze in de krant lezen dat de leider van de AUF op bezoek was geweest in Bardu. En het gebrek aan leiding op allerlei niveaus.

“Wat is gebeurd, is gebeurd, dat is één ding. Ik krijg mijn kleine broertje nooit meer terug. Maar het is moeilijk om verder te leven zonder antwoord te krijgen op de vraag: hoe kon een man een bom laten afgaan bij een van de belangrijste gebouwen van het land, en dan daarvandaan te rijden, in de spits, zonder tegengehouden te worden. Om dan aan land te gaan op een eiland en 69 mensen te vermoorden. Ik hoop dat dit boek eraan kan bijdragen dat we antwoord krijgen.”

Op basis van twee interviews in Nye Troms 12 november 2013 door Kari Anne Skoglund.

Dugnad!

Orienteringsklubben i Bardu hadde dugnad i kveld.

Damene maler. Foto: Karin Swart-Donders.
Damene malte …

Det males. Foto: Karin Swart-Donders.

 

 

 

Helge maler. Foto: Karin Swart-Donders.

 

 

 

 

 

 

 

… og jo, det var forsåvidt også noen herrer som malte …

Waffelsteking. Foto: Karin Swart-Donders.

 

 

Noen stekte vafler …

Vaffelspising. Foto: Marit Walle Moberg.

 

 

 

 

 

 

 

 

… og noen måtte jo spise vaflene.
Dagens antrekk: slitt blå treningsbukse, lyngfarget ulltrøye, svart t-skjorte til gubben 🙂 Og hvit armesminke!

Nepzon

Er is een tijd voor alles. Nu is het hark- en zaaitijd. Zwoegen in het zweet des aanschijns. Tijd om zich te verheugen over zomerbanden die niet nog een keer verwisseld hoeven te worden.

Zon was toch geen zon. Foto: Karin Swart-Donders.
Nee, er is nooit veel nieuws onder de zon. Des te meer nieuws is er op de zon. Tenminste, dat wat Dagreis in haar optimisme dacht dat een zon was. Dat was maar even een zon, voordat die vriendelijke kerels er een grote X op monteerden. Van COOP X, de grote winkel in het durp.
Onder de zon. Foto: Karin Swart-Donders.
Dagreis murmelt iets over ijdelheid en gaat maar nog even wat graven en stenen weggooien. Allemachtig wat een hoop stenen in de grond. Hoe is het mogelijk dat daar ooit groenten kunnen groeien.

Daar komt de zon

Biijjna zon! Foto: Karin Swart-Donders.
Echt, er is genoeg te vertellen. Meer dan genoeg.

Dat Silja eerst getuigde tegen Breivik en toen bruidsjurken ging passen: Opnieuw beginnen.
Dat Niko weer naar Márkomeannu komt deze zomer.
Dat dichteres Gro Dahle vandaag vijftig wordt.

Dat doen we een andere keer. Als er geen nationale feestdag 17 mei voorbereid moet worden. Opruimen. Schoenen kopen. Spullen voor een sinaasappelbavaroistaart kopen. Wijn kopen. Vooral die wijn moet vandaag want het Vinmonopol zal morgen, de dag voor 17 mei, wel weer op slot zijn.

Twee heren waren bezig een decoratiezon te maken op het Domus-winkelgebouw. Ze gingen nog poseren op hun stellage. Maar Dagreis was niet snel genoeg en zag eigenlijk ook helemaal niks toen ze die telefoon voor haar snuit had. Keek recht in de zon, namelijk. De echte zon. Want die is hier, de hele dag en al bijna de hele nacht. Tijd voor zomerbanden of nog even wachten?
Bijna zon op het Domus-gebouw. Foto: Karin Swart-Donders.

De zaak en het circus

Twee jongens uit Bardu werden 22 juli gedood op Utøya. Twee families in Bardu bereiden zich nu voor op de rechtszaak die maandag begint. Allen zien er tegenop en hopen op zo weinig mogelijk media-aandacht.

Antwoorden op hun vele vragen, dat hopen de ouders en broer van Anders Kristiansen te krijgen. De lokale krant Nye Troms had op 10 april een interview met ze. Heel lang was er onzekerheid over het lot van Anders. Zijn broer kreeg op 22 juli te horen dat hij in een voet gewond was en in een ziekenhuis lag. Maar hij bleek niet in dat ziekenhuis of in enig ander ziekenhuis te liggen. Pas op 28 juli was het zeker dat hij was omgekomen. Er is nog steeds veel onduidelijk over waar Anders, die op dat moment op wacht was, zich bevond toen de moordenaar zich naar het tentenkamp op het eiland begaf. Was hij in het tentenkamp of kwam hij er naar toe rennen om anderen te waarschuwen?

Woede en frustratie
De familie zal de rechtszaak volgen vanuit de rechtbank in Tromsø en in Oslo. Ze hopen dat Breivik toerekeningsvatbaar wordt verklaard en een gevangenisstraf krijgt. Zoals bekend zijn er twee onderzoeken geweest naar Breiviks psychische toestand, met zeer uiteenlopende conclusies.
Ze zien er tegenop, vrezen dat het een groot mediacircus wordt. Over al die media-aandacht zegt de vader:
– Veel van wat in de media naar voren komt schept woede en frustratie. Het gemis is er de hele tijd. Maar je krijgt nooit de kans om het verdriet te verwerken.

Blauw als de hemel
De moeder vertelt dat Anders haar vroeg om een kleed voor hem te maken. Met zijn handen gaf hij de afmetingen aan. En de kleur: “blauw als de zee en de hemel” moest het zijn. Waar hij het voor nodig had begreep ze niet, maar ze maakte het, net voor hij naar Utøya vertrok was het af. In de week onzekerheid maalden die woorden door haar hoofd. Blauw als de zee en de hemel. En in zijn kist kreeg hij dat kleed mee, dat precies breed en lang genoeg bleek te zijn.

Afschermen
Ook de ouders en zus van Gunnar Linaker proberen zich af te schermen van alle media-aandacht. Ook zij hopen dat het media-circus zo klein mogelijk wordt. Dat vertelt Nye Troms op 14 april. De ouders denken bijvoorbeeld dat ze de radio en tv uit zullen doen als het te veel wordt. Ze krijgen liever informatie via hun juridisch hulpverlener (bistandsadvokat) in plaats van via de massamedia.
Voor hen is het niet zo belangrijk of Breivik wel of niet toerekeningsvatbaar wordt verklaard. Als hij maar niet meer in de maatschappij terugkomt.

Rechtsprincipes
– Het is heel belangrijk dat de rechtszaak op de juiste wijze verloopt en volgens onze rechtsprincipes, zegt vader Roald.
Want, hoe begrijpelijk gedachten aan wraak ook zijn, het is niet de weg te gaan.
– Als we niet die principes volgen, is het alternatief immers bloedwraak, en dat is iets uit een andere tijd waar we niet naar terug willen, zegt Linaker.
– Ik ben ongeduldig en wil klaar zijn met die rechtszaak. Ik hoop dat het zo min mogelijk circus wordt en zo veel mogelijk zaak. Dat verdienen degenen die getroffen zijn, en dat verdient de zaak, zegt Linaker.

De volledige interviews staan in het Noors in
Nye Troms van 10 april 2012 en
Nye Troms van 14 april 2012

Verschrikkelloop (2)

– Daar komt Yafet binnen, roept de speaker.
Dus vanavond hoeft Yafet (5) niet te huilen. In elk geval niet daarom.

Verschrikkelloop. Zo noemde ik grapperdegrappend de wekelijkse kinderskiloop. Op schrikkeldag 29 februari, voelt u wel? Vandaag was het niet minder vermoeiend. Eten naar binnen proppen, zorgen dat kinderen aangekleed en voorzien van ski’s en stokken om 18.00 klaarstaan. Vermoeide, treuzelende kinderen. Lang, lang wachten op de heuvel, maar het moet gezegd, vandaag gingen vallende peuters wel beter uit de weg. Slechts een jongen drong voor, en die ging zowaar aan de kant toen ik er iets van zei. (Autoriteit, mensen.) Ze werden ook beiden omgeroepen bij binnenkomst, hoera, dus geen tranen deze keer. Alleen nog een gedoe om die nog moeiere treuzelkinderen terug in de auto krijgen.

De moeder van Yafet is misschien minder ongeduldig dan ik. Die is wel gewend te wachten. Die heeft ook andere dingen om verschrikkelijk te vinden.

Rahel was politiek actief in Ethiopië. Ze moest vluchten en kwam in 2006 in het Noord-Noorse Bardu terecht. In 2007 werd Yafet geboren. De jongen spreekt geen Amhaars, alleen maar plat Bardudialect. Hij heeft Noorse vriendjes en zou volgend jaar naar school gaan. En kan dus goed skiën.

Het duurde jaren, maar nu is het asielverzoek afgewezen. Noorwegen heeft een uitleveringsverdrag met Ethiopië en vanaf morgen kunnen Rahel en Yafet gedwongen worden uitgezonden. Net als 449 andere Ethiopische kinderen die hier (bijna) hun hele leven hebben gewoond. Hoewel het omstreden is hoe veilig het daar is voor terugkerende asielzoekers. Rahel vreest dat ze gevangen wordt genomen en dat Yafet op straat belandt.

Wetsveranderingen zijn onderweg. Binnenkort behandelt het parlement een voorstel dat asielzoekerskinderen die in Noorwegen zijn geboren kunnen blijven. Behandeling van andere zaken waarbij sprake is van kinderen die in Noorwegen zijn geboren is uitgesteld. Maar voor Yafet en zijn moeder lijkt het te laat.

Veel mensen zijn betrokken bij deze zaak, niet alleen in Bardu maar in het hele land. De Bardu-burgemeester en zes van zijn voorgangers engageren zich. In een brief vragen ze het Utlendingsnemda om mensen voor principes te laten gaan, en Rahel en Yafet in Noorwegen te laten blijven.

Nog twee keer en dan is het woensdagavondgedoe gelukkig weer over voor dit seizoen. Ik hoop dat we Yafet zien op de prijsuitreiking in april.

Sneeuw!

Vanmorgen begon het dan eindelijk te sneeuwen. Voor het eerst deze herfst.
Sneeuw in het bos. Foto: Karin Swart-Donders.

Twee eksters in een boom. Foto: Karin Swart-Donders.

Het lijkt wel of er nog meer eksters zijn dan anders.

Het laatste restje muur van het afgebrande kinderdagverblijf wordt gesloopt. Foto: Karin Swart-Donders.
Dit is het laatste restje muur van het afgebrande kinderdagverblijf. Ze zijn bijna klaar met de sloop. Asbest wordt zorgvuldig verwijderd.

De hoop met sloopafval en speeltjes. Foto: Karin Swart-Donders.

Terugtrekking uit Troms?

Grote delen van het leger kunnen gaan verhuizen naar zuidelijker streken. Is “nordområdesatsing” dan nog meer dan een mooi woord?F16's zuidwaarts vanaf vliegbasis Ørlandet en (maar dat zie je niet, maar dat moeten we geloven, Forsvaret zegt het zelf) met minister-president Jens Stoltenberg aan boord. Tijdens oefening Flotex 2010. Foto: Stian Lysberg Solum/ Forsvaret

In Noord-Noorwegen zit een groot deel van het Noorse leger. Vooral ook hier in Midt-Troms: Setermoen, Bardufoss, Skjold. Nog wel. Maar het ziet er naar uit dat de legerchef veel onderdelen wil verplaatsen.

Op 24 november overreikt fosvarssjef (Commandant der Strijdkrachten) generaal Harald Sunde zijn rapport met langetermijnplannen aan de minister van Defensie. Er is al heel wat uitgelekt. Als die uitlekkingen ook maar een beetje kloppen, wordt Noord-Noorwegen hard getroffen. Dit lijken de plannen, zoals onder anderen Nordlys schreef. Bijna 2000 banen weg
– een landelijke gevechtsvliegtuigenbasis in Ørlandet in Sør-Trøndelag, ten zuiden van Trondheim. Niet in het noordelijke Bodø of het nog noordelijker Evenes, gemeenten die de basis ook graag willen hebben. Ook geen “vooruitgeschoven” kleine gevechtsvliegtuigenbasis op het noordelijke Andøya, wat generaal Sunde eerder juist wel leek te willen.
– Het Control and Report Centre (CRC) in Sørreisa opheffen. Dit CRC houdt het Noorse luchtruim in de gaten en kijkt of er bijvoorbeeld geen onbekende Russische vliegtuigen vliegen.
– het tweede bataljon, gemechaniseerde infanterie, weg uit Skjold.
– het militaire gedeelte van vliegveld Bardufoss opheffen.
– het Panserbataljon- cavalerie, dus tanks en andere strijdwagens- weg uit het landelijke hoofdkwartier in Setermoen.
– Troms Militair Ziekenhuis in Setermoen opheffen, waar ook “gewone mensen” terecht kunnen.
– veel meer dienstplichtigen vervangen door beroepsmilitairen.
– 450 officiersbanen opheffen.
– een aantal civiele banen in het leger opheffen.

Vragen, verbijstering en woede in het landsdeel. Heeft die Sunde eigenlijk begrepen hoe lang Noorwegen is, vragen velen zich af. Dus dat je het met gevechtsvliegtuigen die gestationeerd zijn in Trøndelag niet haalt tot de Noors-Russische grens in Kirkenes. Wie bewaakt ons luchtruim hier in het noorden als het CRC in Sørreisa verdwijnt? Is verdorie eindelijk net dat ambitieuze en peperdure oefenterrein Mauken-Blåtind geopend – gaan ze weg uit Skjold! Mogen wij hier in het noorden alweer geen Olympische Winterspelen organiseren- pikken hullie ook nog ons leger in! Dus, alles van inhoudelijke argumenten tot “Hålogaland-tegen-hullie”-emoties.

Over het vakinhoudelijke weet ik voorlopig te weinig- hebben die gevechtsvliegtuigen echt zo’n korte actieradius? (hoewel, kort, realiseer ik me op mijn beurt ook weer niet de lengte van dit land, de afstand Ørlandet-Kirkenes is bijna 1700 km!)

Wel ben ik het eens met degenen die zeggen dat deze plannen lijnrecht ingaan tegen de zogenaamde “nordområdesatsing”. Als deel van het “inzetten op de noordelijke gebieden” werd politiek besloten dat het leger sterk vertegenwoordigd zou zijn in het noorden. Dat was nog maar drie jaar geleden, bij de presentatie van de vorige langetermijnplannen. Is nordområdesatsing dan eigenlijk meer dan een mooi woord?

Militairen die zich hier gevestigd hebben met hun gezinnen vragen zich af of het weer tijd wordt om de verhuisdozen te pakken. Stress.

Heeft de regering het echt zo slecht voor met zichzelf, vraagt hoofdredacteur Steinulf Henriksen in Troms Folkeblad in zijn zaterdagse commentaar Folkebloggen. Als dit doorgaat is die nordområdesatsing een fiasco gebleken.

Lokale en landelijke politici zijn niet van plan te wachten tot de plannen officieel worden. Ze lobbyen er op los. Want het is duidelijk dat noordelijke gemeenten die het nu maar net redden het zonder het leger nog slechter gaan krijgen.