Tag Archives: Alta

Terug in Alta – Wintertocht (3)

– En nu komt het mystieke deel, vertelt Ab Zijp. Als jonge dienstplichtige bij de marine kwam hij terecht tussen Alta-activisten, min of meer toevallig. Nederlandse marinesoldaat demonstreert!

Vele jaren later, in 2010, is Ab opnieuw in Finnmark. Ditmaal met zijn vrouw Conny. Ze zullen een reis maken van Alta naar Karasjok.

– Want Alta was nog niet af, vertelt Ab. Hij heeft namelijk de opvatting dat je ergens niet werkelijk geweest bent tenzij je er heen bent gelopen.
De eerste nacht zetten ze hun tentje op in de buurt van Alta. Waar precies, dat weten ze niet.
– Er stond een soort tipi-achtige paal.

Het is -37,5 graden. De volgende morgen gaan ze op weg naar Alta. Ze komen een man met een hond tegen, en die nodigt hen uit om zich bij hem thuis op te komen warmen. Als ze vertellen waar ze hebben overnacht, kan de man vertellen dat daar destijds het kamp van de demonstranten begon. De eerste tenten, van een kamp dat later heel groot werd, stonden precies in dat gebiedje van een paar vierkante meter. En zoals we weten was Ab er juist in die allereerste dagen.

Ab en Conny trekken, via verscheidene toeristenhutten, verder naar Karasjok. Ab loopt stug door. Conny vindt het toch ietsje te koud en lift mee op scooters.

Als ze in Karasjok aankomen, blijkt in het Sameting net een grote vergadering te zijn met vertegenwoordigers van de Samenparlementen in zowel Noorwegen, Zweden als Finland. Eigenlijk mag niemand naar binnen. Maar Ab en Conny mogen toch naar binnen, krijgen zelfs een rondleiding en mogen het debat volgen vanaf de publieke tribune.

Ab denkt dat zijn deelname aan de Alta-demonstratie in 1979 deuren opent. Ook al zegt hij er altijd eerlijk bij dat politieke beweegredenen toen niet voorop stonden.
– Men was mij bijzonder dankbaar. Ik heb later begrepen dat het enorm belangrijk was dat er ook buitenlanders in het kamp aanwezig waren.
Want mede daardoor kreeg de zaak zoveel aandacht als ze heeft gekregen en kwamen rechten van Samen op de agenda. Dat er een Sameting kwam, is voor een groot deel te danken aan de Altazaak.

“Nederlandse marinesoldaat demonstreert!” -Wintertocht (2)

– Het leek me gezellig. En ik kon me ook wel vinden in dat doel. In die volgorde, dat geef ik meteen toe.

Ab Zijp en Conny van Wieringen op wintertocht (1)

De jonge Ab Zijp in de zomer van 1979 was een man van paradoxen. Overtuigd PSP-er, en in dienstplicht bij de marine. Ook met de hoop om op die manier in Noorwegen terecht te komen. Volgens hem vonden ze het bij de marine helemaal geen probleem om een pacifist in hun midden te hebben. Waar het om ging was dat je er was voor elkaar, en verder had iedereen wel wat raars.

Tijdens zijn verlof ging hij liften naar de Noordkaap. Op een gegeven moment, al flink noordelijk,
– kwam ik in een auto terecht met allemaal hippie-achtige figuren. Wij gaan naar Alta, zeiden ze. Nou, ik vond hen wel leuk gezelschap.

Het waren de allereerste dagen van het kamp tegen de stuwdam in de Alta-Kautokeinorivier. Iets wat later ver buiten de grenzen van Noorwegen bekend zou worden, met politie-acties, een hongerstaking voor het parlementsgebouw. Het was ook een keerpunt in de Samische geschiedenis. Maar dat wist toen nog niemand, in dit prille begin, toen het kamp werd opgebouwd. En zeker Ab niet.

– Het stikte van de muggen. Ik werd helemaal opgevreten. Het ontging me wat er precies gebeurde. We gingen trucks tegenhouden, maar die trucks waren toen al weer weg. De volgende pers kwam de pers aanzetten.

Het journaille vond deze eerste buitenlander in het kamp, iemand van buiten Scandinavie, heel interessant. Drie kranten interviewden hem.

– Naief als ik was had ik mijn marinepetje op. De links-radicale krant had een kop als “Nederlandse marinesoldaat demonstreert in Alta”.

En een foto waarbij hij een soort van quasi-diepzinnig naar beneden kijkt vanonder zijn marinepetje. Ab was toen helemaal niet blij met het artikel, maar kan er nu wel om lachen.

– En nu komt het mystieke deel, gaat Ab verder.

(wordt vervolgd)