Monica Aasprong- Het kind is nog dicht

Nu heb ik de bundel Et diktet barn een paar keer doorgenomen. En moet toegeven dat het kind zich nog niet aan me wil openbaren.

Wat wel een beetje helpt is de informatie die Aasprong zelf geeft op haar website  (die, tussen haakjes, toe is aan een update).

“I den nye boka finner man en fortelling, om enn ikke alltid kronologisk, og teksten kan både føre tankene til en klassisk vandringstekst som Draumkvedet eller en tradisjonell dialogtekst som Kongespeilet.

Man får beskrevet en relasjon mellom et Jeg og et Barn som legger ut på en reise, en vandring i nåtid og fortid, og til og med fremtid. Fortell om da jeg var liten, om min skapelse, ber barnet. Men det får ikke alltid svar på det det spør om, men på helt andre ting, og ofte ting det slett ikke vil vite eller har søkt kunnskap om.

Vi hører om en mørk skog, et hav på drift, et hus som er en båt, en latter som er en gråt…”

De informatie van de uitgever helpt ook.

“I Et diktet barn fortelles en historie som kan lede tankene til klassiske vandringstekster som Draumkvedet eller gamle dialogtekster som Kongespeilet. Samtidig er teksten alt annet enn klassisk i formen, der den nøler, fomler og traver rundt på en pilegrimsreise mellom himmel og helvete.

Aasprong tar oss med inn mot et bilderikt og mytisk sted der ting slettes ikke alltid er som man tror, hvor ting like gjerne kan befinne seg på himmelen som på jorden.”

Beroemde oudere teksten als Draumkvedet en Kongespeilet zijn dus sleutels tot het begrijpen van de tekst. Laat ik Draumkvedet nou net gelezen hebben.

Hij gaat over een zekere Olav, waarschijnlijk Olav Åsteson, die op kerstavond in een diepe slaap valt. In zijn droom maakt zijn ziel een lange, moeilijke tocht naar het dodenrijk. Hij ziet het oordeel over de doden, hoe de zondaars gestraft worden, en hoe de goede mensen beloond worden. Op 6 januari ontwaakt Olav. Hij gaat in de deuropening van de kerk staan om zijn verhaal te vertellen, en om mensen te waarschuwen dat ze goed moeten leven.
Dit verhaal is een voorbeeld van een visionair gedicht. Denk bijvoorbeeld aan Dantes Divina Commedia.

Dit is de bekendste Noorse middeleeuwse ballade, een hoogtepunt in de Noorse middeleeuwse balladekunst. Schattingen van hoe oud hij is, lopen zeer uiteen. Misschien is ergens in de vijftiende eeuw een goede veronderstelling. Hij werd in het midden van de 19e eeuw opgetekend in verschillende versies. De bekendste versie is die van Moltke Moe, die zich baseerde op de mondelinge versie van Maren Ramskeid uit Telemark. Er zijn heel verschillende mondelinge versies, wat ook natuurlijk is voor ballades. De balladezanger paste zich altijd aan aan het publiek, liet strofen weg, verzon nieuwe strofen als dat in de situatie paste.
Zie trouwens Wikipedia Wikipedia over Draumkvedet voor verwijzingen naar moderne uitvoeringen.


Deze atonale versie van Arne Nordheim, uitgevoerd onder de Olympische Winterspelen in Lillehammer in 1994. De bekende zangeres Agnes Buen Garnås heeft een meer traditionele uitvoering.

Wat ik heel interessant vind, is dat Draumkvedet – in elk geval de versie van Maren Ramskeid- er van uitgaat dat uiteindelijk iedereen gered wordt. Niemand gaat eeuwig verloren. Deze zogenaamde apokastata-leer was in die tijd, en nog lang daarna, ketters. In strijd met de leer van de kerk.

De ballade bestaat uit acht duidelijk onderscheiden delen, die elk een ander omkved hebben, de laatste regel die elke strofe herhaald wordt.

1. Kader van het visioen
2. Inleiding van de visionair
3. Tocht naar het dodenrijk
4. Tocht in het dodenrijk
5. Het oordeel
6. Tweede tocht in het dodenrijk – straf van de slechte daden
7. Tweede tocht in het dodenrijk – beloning van de goede daden
8. Afsluiting

Et diktet barn bestaat uit bijna net zo veel delen, namelijk zeven.
I se på det
II (kappebæreren)
III (grensens fiol)
IV jeg leter i jorda
V (Testamente)
VI et islegeme forflytter seg sakte
VII (mannen og barnet)

Zijn hier aanknopingspunten? Vast wel, maar ik zie ze nog niet. Jullie? Reageer maar?