Monthly Archives: april 2013

De W van…

… Zo, die zijn klaar. Oranjekoekjes. Foto: Karin Swart-Donder
Zo naar school van dochter, dan kan die ze uitdelen in de klas.

Update 01.05.2013: De koekjes vielen in de smaak, zowel op de barnehage als op school. Reacties waren van “lekker” tot “superlekker”, die superlekkere waren denk ik de hele lichte. Het duurde even voordat ik doorhad hoe kort je ze eigenlijk moet bakken zodat je de botersmaak zo goed mogelijk behoudt.
Beide kinderen kregen boekjes mee met plaatjes en een verklarende tekst in eenvoudig Noors over de troonswisseling. De tekst van mijn vorige, Noorse blogpost. Hier heb ik weinig reacties over gehoord uit school resp. barnehage. Wel veel positieve reacties van ouders en leraren via Facebook.
Ook in de klas van dochter iets verteld over deze bijzondere dag.
De kinderen vonden het geweldig om in oranje gekleed te gaan. En ik ook. Maar ja, geen foto van “outfit van de dag” gemaakt voor mijn oranjeblog. Daar gaan de adverteerders 🙂

“Vannprinsen” blir konge

Tirsdag vil jeg gi ungan et lite hefte som de kan vise de andre barna på skolen/ i barnehagen. Det vil inneholde en del bilder og denne teksten, som jeg kanskje vil redigere litt til før tirsdag. Lurte først på om den var for vanskelig for barnehagebarn, men så fikk jeg noen tilbakemeldinger på Facebook at teksten er fullt forståelig også for barnehagebarn, når de voksne hjelper litt. Andre inspill?

Fotosessie koninklijk huis in Lech, 2013. Foto: ANP, Robin Utrecht.

I dag er det stor fest i Nederland. For kronprins Willem-Alexander blir konge.

Han oppfølger sin mor, dronning Beatrix. Hun har vært dronning siden 1980, i hele 33 år. Nå er hun blitt ganske gammel, og hun vil ta det litt med ro.

Kl. 10. 00 om morgen vil dronning Beatrix gi over tronen til prins Willem-Alexander. Det vil si at hun signerer et brev der det står at hun ikke lenger er dronning. Kort etter kommer Beatrix, Willem-Alexander, prinsesse Máxima og deres tre døtre Amalia, Alexia og Ariane til balkongen på Palassen i Amsterdam. Der vil de vinke til folket.

Kl. 14.00 blir konge Willem-Alexander viet i Nieuwe Kerk i Amsterdam.

Regalia. Foto: Kennisnet.nl

Han får ikke en krone på hodet. Men vi kan se kronen som ligger på en pute på et bord. På det bordet ligger også andre ting som viser at Willem-Alexander nå er den viktigste mannen i Nederland.
Etter seremonien roper vi: Lang leve Kongen! Hurra! Hurra! Hurra!

Så vil han og familien sin ta en båttur. Alle kan se på dem og vinke.

Det blir stor fest hele dagen. Barna har fri fra skolen og de aller fleste voksne har fri fra jobben. Det er musikk og leker. Overalt er det store loppemarkeder der barn kan selge gamle leker og bøker. Alle koser seg med brus og godteri.

Mange er kledd i oransje. Det er fordi etternavnet til den kongelige familien er “Van Oranje”.

Det er også ting som er trist. Broren til Willem-Alexander, prins Friso, ble tatt av et skred i fjor. Han er fortsatt veldig, veldig syk og vil nok aldri bli frisk igjen. Pappaen til prinsen, prins Claus, erdød. Og pappaen til prinsesse Máxima lever, men han får ikke lov til å være tilstede når hun blir dronning. Kongefamilien er nok både glad og trist denne dagen.

Kongen er den viktigste personen i landet. Men det betyr ikke at han er sjefen. Han bestyrer landet sammen med statsministeren og de andre ministrene. Han må signere hver ny lov, for ellers er loven ikke gyldig. Han reiser ofte til andre land for å fortelle om Nederland. Og hvert år holder han en Tronetale. Her forteller han hva menneskene bør gjøre for at alle skal ha det bra i Nederland.

Prinsesse Catharina-Amalia. Foto: RVD.
Når Willem-Alexander en gang blir gammel, blir hans datter Amalia dronning. Men det er mange år til. Hun er nå ni år.

Jeg har med takknemlighet benyttet meg av materiale fra den nederlandske nettsiden Kennisnet. Den har mye interessant undervisningsmateriale for både grunnskole og videregående skole.

Het leeuwengeloof van Arnhild Lauveng

Noorwegen, en dan vooral het jonge, vrouwelijke deel van de natie, gilt al weken vol verwachting. Want morgen houdt Justin Bieber het eerste van drie concerten in Oslo. Leerlingen nemen vrij van school, ja er zijn scholen die tentamens verschuiven zodat beliebers naar de hoofdstad kunnen reizen. Een paar van zijn dansers noemden de Noorse Bieberfans de wildste en de gekste van de hele wereld.

Maar ook op het Viken senter hier komt morgen bezoek. Een stuk minder pretentieus, zonder geluids- en lichteffecten en al helemaal geen lijfwachten. Maar wel zo interessant. Verrassend. Hoopgevend. Voor wie haar verhaal kan belieben.

Arnhild Lauveng komt morgen spreken over hoe je mensen die beschadigd zijn door relaties het best kunt ontmoeten, bejegenen. Dit met uitgangspunt in haar eigen geschiedenis.

Lauveng was schizofreen, is nu psycholoog. Zo staat het in de aankondiging van haar seminar morgen op het Viken senter. Struikelen jullie over die formulering? Ik struikelde.

Genezen van schizofrenie. Da ken toch helemaal nie? Zo heb ik het geleerd tijdens een college psychopathologie. En zo denken velen, professionals of niet, erover. “Schizofrenie heb je voor altijd, je kunt er hoogstens mee leren leven.” Maar Lauveng genas wel. Stukje bij beetje leerde ze wat de psychoses haar duidelijk wilden maken. De stemmen waren personificaties van haar persoonlijke conflicten. En die leerde ze overwinnen.
Nu is ze al jaren gezond en heeft geen medicijnen meer nodig. Ze is zelf een voorbeeld van de kracht van hoop, en heeft als belangrijke boodschap dat je altijd hoop moet houden. Dat behandelaars ook altijd moeten proberen de patient hoop te geven. Een derde van de mensen met schizofrenie kan genezen, houdt Lauveng ons voor. En ook degenen die niet kunnen genezen, hebben toch recht op hoop op een beter leven.

Ze schreef een paar boeken over haar persoonlijke reis van verschrikkelijk ziek, psychoses en snijden en noem maar op, diverse malen opgenomen, kort en lang … naar goed functionerende psycholoog. Hierin heeft ze ook een aantal kritische beschouwingen over het Noorse gezondheidssysteem. Knap schokkend, vind ik, hoe sommigen van het personeel in de inrichtingen haar behandelen. Mishandeling, opsluiting op soms wel heel twijfelachtige gronden, te horen krijgen dat het hoogst haalbare is dat ze met haar ziekte leert leven.
Gelukkig had ze ook heel, heel veel wat ze noemt “goede helpers”. Ze verwijst hier naar het Noorse sprookje over Askeladden, die zich kwetsbaar op durft te stellen en daardoor hele rare, maar nuttige, helpers krijgt en zijn droom verwezenlijkt. Mensen die in haar bleven geloven ook toen alles hopeloos leek.

Hier staat een goede Recensie van Morgen ben ik een leeuw in het Gereformeerd Dagblad

Arnhild Lauveng: I morgen var jeg alltid en løve, in het Nederlands vertaald als Morgen ben ik een leeuw. Hoe ik mijn schizofrenie overwon. Vertaald door Neeltje Wiersma. Uitgeverij Archipel, Amsterdam, 2012.
Arnhild Lauveng: Unyttig som en rose. CappelenDamm, Oslo, 2008. Voor zover ik weet niet in het Nederlands vertaald.

In het noorden – herdichting

Het is weer tijd voor de traditionele rond-de-Pasen-herdichting. Dit jaar is het de beurt aan het lied E du nord (Ben je noordelijk) van Kari Bremnes. Het is het openingsnummer van haar meest recente album Og så kom resten av livet (En toen kwam de rest van het leven) uit 2012.

Kari zingt in E du nord over de schijnbaar eindeloze donkere herfst en winter zo ver in het noorden. Je hebt het gevoel dat het licht nooit meer terugkomt. Maar het komt uiteindelijk toch, elk jaar weer.

Herdichten is nooit makkelijk. Dat geldt ook voor dit lied. Kari’s typische Noord-Noorse dialect is heel moeilijk over te zetten.
Als je wil dat het lied ‘loopt’ en liefst ook nog rijmt, is het duidelijk dat je op een aantal plaatsen moet durven afwijken van de letterlijke tekst. Natuurlijk zodanig dat je wel de geest van de tekst goed meeneemt. Zo hebben wij, Geri de Boer en ik, het in elk geval opgevat. Bijvoorbeeld de passages over mensen die aan de kant staan en de zon die zoek is zijn iets anders in het Noors.

Deze herdichting kan vast nog veel beter.
Dus, lieve lezers, kom gerust met de bekende ris og ros, suggesties, vragen en oplossingen.

Niet altijd zal het zo gaan
zoals jij had gedacht
Niet altijd haal je de boot
die je nodig had in de nacht
Je ziet alleen nog zijn lichten
op weg naar een andere plaats
net nu je opnieuw zou beginnen
maar vier minuten te laat

In het noorden van het land
is er meer wat je niet kan bereiken
steeds opnieuw staan er mensen wat triest aan de kant
een of andere kans na te kijken
in het noorden van het land

De zon is zoek in december
die zie je niet meer dit jaar
De nacht eet langzaam je dag op
is onverzadigbaar
Noorderlicht niet aan de hemel
De sterrenhemel verdween
koop maar een ster in de winkel
vallen zie je er niet een

In het noorden van het land
geef je over en ga in het duister
Wacht nu maar, op een avond
gaat het doek aan kant
en verschijnt er een licht
van gods luister
in het noorden van het land

Vaak is de wind al gedraaid
voor je terug bent aan land
Het gaat niet zoals je verwacht
niet altijd volgens plan
Maar daarin ben jij niet alleen
wij roeien in elk onze boot
en kruisen elkaar in het donker
de fjord is diep en groot

In het noorden van het land
ben je nu door de zwartste tijden
Lente ziet jou en is aangeland
je bent haast aan de andere zijde
in het noorden van het land

tekst: Ola Bremnes/ Kari Bremnes
muziek: Ola Bremnes

Herdichting: Karin Swart-Donders en Geri de Boer. Gepubliceerd met toestemming van Kari Bremnes.

Eerder werden rond de Paasdagen herdicht Nils-Aslak Valkeapää, Kolbein Falkeid en Rolf Jacobsen